www.kasadsaglik.com
Op.Dr.Gül YÜCESAN (Kadın hastalıkları uzmanı)
Erişkin kadınların yaklaşık %75'i en az bir kez mantar enfeksiyonu geçirirler
Gebelik, antibiyotik kullanımı gibi nedenlerle bağışıklık sisteminin bozulması ile ortaya çıkar.En sık Candida Albicans adlı maya hücresi ile bulaşır ( %67-95'inde) . Buna vajinal candidiazis denir.
Candida Albicansın vajinada zaten normalde bulunan bir organizma olup olmadığı henüz tam belirlenememekle beraber genel kanı bu yöndedir. Erkek semeninde üretilemediği için cinsel yolla bulaşan bir hastalık değildir.Ancak pek çok hekim eş tedavisi de uygulamayı uygun görmektedir.
Bulaşma
Kişinin kendi vajinasında bulunan maya hücreleri aktif hale gelip enfeksiyon yaratmaktadırlar. Nadiren cinsel ilişki ile de bulaşabilir. Küçük çocuklarda bile mantar enfeksiyonu olabilir.
Antibiyotikler vajina Phsını bozarak, gebeliğin son 3 ayında bağışıklığın azalması ile, glikojen, östrojen ve progestronun artışı ile, şeker hastalığında, doğum kontrol hapları kullanımında, spiral, naylon giysiler ve temizliğe uyulmaması, kokulu, renkli tuvalet malzemeleri, şişmanlık, tiroid hormon bozuklukları, radyasyon, candidiazis ve diğer mantar hastalıklarının oluşumunu kolaylaştırırlar.
Belirtiler
En önemli belirtisi kaşıntı, dış genital organlarda yanmadır.Özellikle idrar yaparken artar.Cinsel ilişki esnasında ağrı, kokusuz peynir kesiği gibi akıntı, vulva ve vajinada kızrıklık, şişlik olabilir.
Teşhis
Vajina duvarında plaklar, vulvada kaşıntı izleri ve şikayetler birlikte değerlendirilerek konur. Vajinal kandidiazisde kültür almanın gereği yoktur. Alınan akıntı örneğinin potasyum hidroksil ile muamele edildikten sonra mikroskopla incelenmesi ve mantar psödohiflerinin görülmesi ile tanı konur.
Tedavi
Tedavi sistemik ve lokal ilaçlarla yapılır.Lokal ilaçlar hem vajinal ovül (fitil) hem de krem şeklinde olabilir.
Ağızdan alınan sistemik tedavide tek günlük veya 1 haftalığa kadar tedavi protokolleri vardır. Vajinal ovüller için de bu geçerlidir.
Naylon giysilerden kaçınılması, çamaşırların ütülenmesi tedavi başarısını artırır.
Tedavi sonrası hastaların %5-25'inde hastalık tekrarlar. 1 yıl içinde en az 4 defa kandidazis atağı geçirilir ise tekrarlayan enfeksiyon vardır. Maya hücreleri derinlere indiğinden antibiyotiklerden fayda görme oranı azalmıştır.
Vajina hücreleri sürekli yenilenir ve üstteki hücreler dökülüp alttaki hücreler yüzeye çıktıkça beraberinde mayalar da yüzeye yaklaşmakta ve yeniden enfeksiyona neden olmaktadır. Bu duruma invazif kandidiyazis adı verilir. Tekrarlayan enfeksiyonlarda eş tedavisi gerekebilir.